DE SCHIEDAMMER HAGA, EERSTE GEZANT BIJ DE VERHEVEN PORTE Agenda Vrijdag 7 Februari 1941 EERSTE BLAD DER SCHiEDAMSCHE COURaKTT Uit Schiedams verleden Pag. 2 DEKENS ZONDER vergunning v.MEURS' WONINGINRICHTING N.V. Een 'bekwaam, voortvarend en ijdel diplomaat. Een moeilijke reis in 1611. Met geld was wel wat te bereiken Mr, J. M. Fuchs schrijft ons: Onder d» beroemde mannen, die het oude Schiedam in den loop der eeuwen heeft voortgebracht, neemt mr. Cornells Haga een bizondere plaats in. Daar hij even bekwaam en voortvarend als ij-lel "was, heeft hij het in zijn diplomat1 eke loop haan ver gebracht Hi] nam een bizon dere plaats ia ouder de gezanten, want hij bevond zich op een post die een knoop punt van internationale verwikkelingen bleek, .Niet meteen was hij zoo hoog geklommen Geboren op 28 Januari 1578 te Schiedam, vermoedelijk als zoon van Dirck Haga Lam- brechtsz.j die van 1587 tot 1588 schepen was, en nog meer openbare functies be kleedde, weid h§ op 12 April 1595 inge schreven als student te Leiden in de rechts geleerdheid, waar hij eveneens promoveer de^ Hg vestigde zich als advocaat in Den Haag, maar bleek al spoedig niet tevreden te zijh met dit te rekkelijk rustig soort levenhij wensehte zich een belangrijke loopbaan. Als afgezant naar Zweden. Toen kwam de gelegenheid in zijn lo ven om zich te faunen onderscheiden hij werd naar Zweden gezonden om te ■onderhande'en over de teraggare van twee Nedertandsche schepen, die tijdens den oor- k>g Zweden-Polen opgebracht waren. D© gelukte teruggave der beide Holland sche schepen was belangrijker dan het feit, alleen. Hij had het vaderland waardig ge diend, want het vriendschappelijk verkeer tusschen Zweden cm Holland was aanmer kelijk toegenomen, niet het minst door de persoonlijke toenadering van koning Ka- re] IX en andere hooggeplaatste personen, tój wie hij meerdere malen tijdens zijn verblijf in het hooge Noorden gefêteerd was. Maar bovendien bleek hij zijn aangeboren dipïomatiwek talent ook in andere zaken ten goede aangewend te hebbes. Zoore gelde hg eveneens handelsovereenkomsten met in" Scandinavië verblijf honderd© Russen. Het was aadèrs geen sinecure geweest voor Haga. De koning, die ziekelijk was, en snel verfoomd, was heefemaal niet te spreien over enkele gebezigde uitdrukkin gen in zijn in het Latijn gehouden ver toog over de teruggave der schepen. Deze woorden had Haga overigens moeten rich ten tot den vervanger van Z. 2L, den 15-ja- rigen Gustaaf Adolf, die hem „seer vxun- delyck de handt" reikte. In een brief aan da Staten van Holland noemt Haga het: „de Conïnck vertoornt...... nam qualycfc dedrei- gementea van Owe Ho. Mo., meende Sl 2L, dat hem daerinae te na was gesproookea". Tusschen het moment, dat de koning aan stoot nam aan den inhoud van de redo en het moment, dat tój Haga aan zijn disch noodde lag dus een spaan© tijds, waarin Haga zijn veelzijdig diplomatiek ta lent op rijn best heeft kunnen gebruiken. Naar Constaniinepel. Nadat in 1G02 Haga reeds een bezoek had gebracht aan de Turkscho hoofdstad Constantinopel, weid hg in het jaar 1G1L gezant aldaar. Bij zijn eerste bezoek had hg reeds verscheidene waardevolle coaneo- ties aangeknoopt, onder meer met den Engelschen gezant Sir Thomas Glover, Cy rillus den patriarch van Alexandria en. den Turk Bajram Bey. Hit Cornells Pauw, de broeder van den Raadpensionaris Adriaan Pauw, als secre tans, ©enige regentenzoons en Andries Suyderhoeff, die later Pauw zou opvolgen, en Brincfe. Voorts nog een ziekere Lambert Verhaar, die vroeger goudsmid te Con stantinopel was geweest en dus met de toestanden aldaar ©enigszins op de hoogte was. Het reisgezelschap vertrok naar Keu len en reisde verder over Frankfo.t, Neu renberg, Regensburg, Weenen, waar men op 7 October arriveerde. De volgende bi zonderheden schetsen ©enigszins de soort van moaifjjkheden, die mm ondervond, als men in dien tijd zoo'n onderneming dejd. Door Hongarije kenden zg niet. Toen door Stiermarken, waar zij werden gearresteerd, de bagage werd in beslag genomen. Haga verzocht één boek te mogen honden: daarin bevonden zich juist alte brieven die hij uwe had ge kregen van de Staten-Generaal. Toen hg als reden van zijn reis opgaf het bevrijden van Xederlandscbe slaven werd hij grif geloofd, en over Fiume reisde men verder. Haga huurde ia Venetië een schip voor zich en nog een tweede, wat een voorzienigheid bleek te zijn, want het tweede schip met de rest van het gezelschap en de bagage aan boord werd geroofd. De roovers lieten zich echter afhoopet, daar zg de wraak van Haga vreestien. „Stoppen", Na veie wederwaardigheden arriveerde het gezelschap eindelijk op 4 21 aart 1612 in Constantinopel Haga trof het niet: Kbaiil Pasja was niet meer admiraal, ver der ondervond hg geen belangstel ring, ten zij misschien om hem tegen te werken. Met zsjn onmiskenbare diplomatie won hij den steun van den Engelschen gezant, Sir Tho mas Roe, knoop!© oude connecties uit 1G02 weer aan, en bemerkte al spoedig, dat Khaiil wej achter de schermen wensehte mede te werken Door het beloven van vele geschenken, kreeg hij gedaan wat bg wensehte te be reikenu En 1 bleef niet bij beloven alleen tot een waarde van f20.003 gaf hij aan cadeaus: een kist van lakwerk, fijn Bol- landsch lianen, stoelen van ebbenhout, por- celein, geborduurde handschoenen, een staf van elpenbeen, en nog veel mear fraaie zaken. Hij kreeg gedaan het verkrijgen van z.g. capitulaties; vooral viel daaronder de z.g. consulaire rechtspraak voor NederJand- sche onderdanen. Dit is gedurende onge veer 3 eeumen de grondslag gebleven veer 3 eeuwen de grondslag gebleven Comelis Pauw werd met zijn negentien jaren benoemd tot eerste hoofdcomsul te Aleppo, waarna mr. Ernst Brïnck hem als secretaris van Haga opvolgde. Van Brmck i3 o.a. het volgende bekend: Haga had in Turkge eenige hooggeplaaatste personen vereerd met wereldkaarten, maar daar deze Turken natuurlijk de Hollandsche tekst erbg niet begrepen, verzorgde Brinck ae vertaling van de landen en de hoofd steden. En hg sehgnt zich zóó goed van die taak gekweten te hebben, dat zij zich venv onderden. Haga had zich volledig ingericht en zich in Turkije genesteld, maar de reden, dat hg sinds 5 Juni 1614 op een salaris van 12.000.'sjaars bleef, had niet zoo zeer een politiek als wel een economisch Reeds jaren tevoren had Turkije steeds karakter. Maar allengs wilde hg van zijn rergeefsche pogingen aangewend om met j post, zoo ver van het vaderlarl af, en Holland een of ander verbond te sluiten, zag Pauw gaarne als zijn opvolger. Op maar steeds hadden de Staten iels dergelijks Tan de hand gewezen- Toch begon het meer voor de hand te liggen, dat betrekkingen aangeknoopt weiden. En de aanleiding daar toe werd het feit, dat uit Holland eenige Tnrkscbe galeislaven, die in Sluis terecht waren gekomen, in 1605 naar Turkije terug gevoerd waren, te.rv.ij] de Turken in 1608 tien Hollandsche schepen prijs gemaakt had den. Daar nu beide landen Spanje tot vgand hadden, kwam ©en plan tot toenauering tot rijping. Toen bovendien omstreeks 1610 KhaÜi Pasja, Barbarijsati zeeroover, nu Turiiscfa staatsman en admiraal, don Turfc- scben keizer op bet idee bracht, een sa mengaan tot stand te brengen tusschen Turkge, Barbarij© ea de Nederlanden, bleek dat Holland geen formeel bondgenootschap wilde met een zeerooverstaat Daarloe was het moment in de geschiedenis niet gun stig genoeg: het 12jarig bestand was juist gestoten. Via drie tusschenpersooen bereikte nu Maar its een brief afkomstig van Khalil Pasja De Staten aniwoonidea hem, dat zïj uit Holland een afgezant zouden zenden. Deze afgezant was nu Haga, die met slechts weinig instructies in 1611 vertrok. Op 7 September nam hij afscheid van de É-tofen-Generaai. Zijn gezelschap bestond zgn ontslagaanvrage kreeg hij echter nul op bet request. Die Staten van Holland vonder dit een veel te critïek moment voor zoo'n ingrijpende verandering: de der tigjarige oorlog was uitgebroken èn het twaaif-iarig bestand was pas tot stand ge komen. Hen bondgenootschap met de Franschen was er nog niet, dus was een goede verstandhouding met Turkge voor alsnog zeer waardevol. Men dorst in dat tijdsgewricht niet een zoo bekwaam gezant ontslag te verleenen. Integendeel ontving Haga op 13 December van het jaar 1619 nieuw instructies. Hg verhinderde een dreigende oorlog tusschen Turkge en Ve netië, die een troef in de handen van Oostenrijk zou geweest zijn. Trouwplannen. Nu hg wist voorloopig niet weg te kun nen, wensehte hg zich in zijn eenzaamheid een vrouw. Uit de verschillende levens schetsen, van Haga blgkt, dat hg, zooals bg zgn stand toen mode was, ©en tame- lgk loszinnig leven had geleid, in Hol land al. Misschien dat zijn rjdelheid bg zgn trouwplannen ©en woordje meesprak. Hoe het zg, Verhaar werd op 31 Juli 1622 naar Holland gezonden om uit Delft Alithea. Brasser te halen. Zg huwde aldaar mei de handschoen en bereikte na eenige avonturen op 17 Maart 1623 Constanti nopel. Mot zooveel statie werd zij ingehaald en gefêteerd, dat de Engelsche gezant met kon nalaten en een beetje over te spotten. Overigens zei hij: „De dame is even zedig als de heer ijdel". Haga zelf schrijft aan de Staten van Holland: is ge- arm eo l mijn lieve consorte, die op de 17c:i dacraen mei eene galeye tot aen des© stadt toe geccmduoeert, ende so© voorts met meniebte van caxotsen ende poerden van onse ende alle andeie Chris- tense natiën, ter eere van de landen, tot in mijn logijs solemnelïpk geeonvoyeert is geweest". Religie en politiek. Op eenige zaken concentreerde Haga nu meer in het bizonder zijn aandacht, en wel: het helpen van Oostenrijk's vijanden, en de toenadering tusschen protestantisme en Grieksche orthodoxie. Deze laatste kwestie was natuurlijk niet zuiver religieus maar uit politiek oogpunt gericht tegen het Roomsth Katholieke Spanje. Hg ondervond hierbij den sleun van den Gereformeerden predikant Leger, die deel uitmaakte van de legatie. Bezfe werkte daartoe samen met den calvinïseerenden patriarch Cyrillus Lu- caris. Feitelgk was het eenige directe re sultaat een nieuwe Grieksche vertaling van het Nieuwe Testament Maar op politiek gebied degd de invloed zich gelden in de vorm van het stellen van zichzelf en van de Grieksche Kerk in het Heilige Land onder de bescherming van den gezant der Hoogmogende Heeren van ïïolland. Haga, die het tijd vond worden te ver trekken, schreef steeds brieven naar Hol land. Zijn vrouw voelde heimwee, hij moest een groot© staat voeren, de hulp aan Cyrillus en aan Venetië wierp geen baal af, hij geraakte er juist door in de schuld. EmdeJgk werd hem op 23 October 1637 het lang verbeide ontslag verleend, cn op 28 Mei 1639 vertrok hg, na een 27 jarigen diensttijd, uit Constantinopel. Hij reisue over Moldavië, Polen, Bantzig. Lu- beck, vanwaar hij vertrok om op 10 Oc tober 1639 te arriveeren op de hofstede van zgn zwager Brasser te Nootdorp. Daarna bekleedde hg nog eenige open bare functies, en overfeed op 12 Augustus 1654. Hg en zgn vrouw, die hem binnen het jaai in den dood volgden werdkn beide begraven' in de St. Janskerk te Schiedam. (In de Groote Kerk is in één van do pilaren, schuin 'tégenover den preekstoel, c-en gedenksteen-gemetseld, ter nagedach tenis aan Haga naar wien ook de 1Haan straal is genoemd. (Red. Sehied. Crt). Passage Theater, half 3 en half 8: Liefde op ski's. (Zaterdag en Zon dag 2, 4,15, 7 en 9 uur). Monopole Theater, 2.15 en 7.15 uur: Comedianten. (Zaterdag 2.15, 7 en 9 uur. Zondag 1, 3, 5, 7 en 9 uur). 8 Febr. Geref. Jeugdhuis, 3 uur M. Worp over: Hef !e wiingstc-lseJ als voort gezette opleiding na de Ambachts school. 9 Febr. Kerk Westvest 3 uur. Concert Orpheus. 16 Febr. Passage Theater 12 45 u. Jubileum uitvoering Gemengd Koor: De klok ken van Cornevii'e (m.m.v. Het Ned. Opera Ensemble). Eiken Zaterdag en Zondagmiddag 14 n. Stedelijk Museum vooim. St. Ja cobs Gasthuis. 8 Febr. K on i nginnökerk3 uur. Concert Rott. Pbilh. Orkest. Solist.- Wil lem Noske (viool). Arena, 2.15, half 7 en 8.45 uur. Lajla, Zaterdagmiddag geen voorstelling. Zondag van 2.15 u. af doorioopend) Capitol, van 2 uur af doorloopend. Schandaal om Veronika, Prinses, 2.16 u,, 7.30 u. Het fraaie de masqué. (Zondag 1, 3.15, half 7 en 8 uur). Het publiek krijgt de beste scheerzeep Naar het „Vad." verneemt, zal binnen kort een onderscheid worden gemaakt tus schen scheerzeep bestemd voor de kap pers en voor het publiek. Het ligt nJ. in de bedoeling kappers zeep te verstrekken met een vetznurgehalte van 60 procent en aan het publiek met een vetzuurgehalte van 80 pel Voorheen werden deze beid© percentages dooreen aan het publiek geleverd. De betoe- kenis voor het publiek ligt hierin, dat dus voortaan de beste en vetst© scheerzeep voor het publiek wordt bestemd, zoodat het on gemak van eventueel© kleinere rantsoenen hierdoor reeds thans wordt ondervangen. "Want hoe beter de zeep, hoe minder men noodig heeft. Winterhulp Nederland Poiitie en brandweer werken mee Bij de komende straatcollecte voor Win tel hulp Nedeiland op 14 en 15 Februari, zullen ook poli'ie en brandvec-r medevier king verleenen. Ten einde deze collecte zoo goed moge lijk te doen slagen, heeft Winterhulp zich in verbinding gesteld met de heeren A. W. de Koningli, inspecteur-generaal van de Kcdcrlandsche poiilie, P. L. van Boven, hoofdinspecteur van het brand weer wezen en A. van Balenburg, rijksinspecteur voor de )>escherming der burgerbevolking tegen luchtaanvallen. Deze lieeren liebhen met het plan om politie en brandweer te doen samenwerken niet de Winterbulpaclie, hun volle instem ming betuigd en hun wensch daartoe doorgegeven aan de plaatselijke bevoegde instanties en reeds thans is gebleken, dat van alk kanten veel medewerking wordt ondervonden. Ten einde de gedachte van deze samen werking meer ingang bg het publiek te doen vinden is in verband met de komende col lecte, mede een verkeersweek georgani seerd, gedurende welke in tal van plaatsen demonstraties zullen worden gehouden van poiilie en brandweer. Zoo zal b.v. in Amsterdam een ver- keers-instructielentoonstelling worden ge- opcud, terwijl de politie op drukke ver keerspunten instructies aan het publiek zal geven. Voorts hebben brandvveerdemonslraties plaats, waarbij o.a de Jan van der Heijden" bij het Amstelhotel met zijn spuiten in wer king zal worden gesteld. In het kader van deze verkeersweek zullen ook verschillende radioreportages woixlen gegeven, waarvan gisteren reeds de eerete heeft plaats gehad en wel over do opleiding voor de beroepsbrandweer in Rotterdam terwijl morgen om 19.45 uur voor de radio een vraaggesprek wordt gehouden met den Haagschen hoofdcom missaris mr. Hamer over de samenwerking van politie en Winterhulp, gevolgd door ©en reportage over het verkeersonderrielit aan de jeugd, hetwelk gehouden is in het Schoolmuseum in Den Haag. Maandag 10 Februari om 18.45 uur, komt mr. Hamer opnieuw voor de micro foon met een rede over de taaie der politie ten dienste van het publiek. Tenslotte heeft op Donderdag 13 Fe bruari, eveneens om 18.45 uur, een radio intervieuw plaats met de heeren Van Bo ven en Van Batenburg over de groote lij nen van de nieuwe organisatie van brand weer en luchtbescherming. Het doel van deze reportages is om politie en brandweer zoodanig in. bet middelpunt der belangstelling te plaatsen, dat bij de komende collecte voor Winter hulp een zekere sfeer van contact met liet publiek wordt geschapen, waarbij de verwachting mag worden uitgesproken, dat teder op 14 en 15 Februari, waaneer de politiemannen hun collectebus zullen aan bieden, met milde hand zal offeren ten bate van het noodlijdende deel onzer be volking. Omtrent eventueel© medewerking van de Schiedamsche politie en brandweer is nog geen beslissing genomen. De ambachtsschool doorloopenWat nu? Men schrijft ons: De doelstelling van de ambachtsschool is in hoofdzaak het opleiden van leerlingen die bestemd zijn om later een plaats te gaan innemen als vakman in de industrie of werkplaats. Dat beteefeent niet, dat dit reeds in twee jaren, zou kunnen worden bereikt, doch de grondslag wordt gelegd en door ij1 ver en getrouwe plichtsbetrachting kan de leerling later een plaats als vakman innemen. De Gemeentelijke Ngverbeidsavondsabool geeft hierbij gelegenheid om de leerlingei, na het verlaten van de Ambachtsschool, nog verder e bekwamen, zoowel ia theoretisohen' als prakfischen zin. Opleidingen zgn fin voorbereiding voor gezel en meester in de diverse beroepen, examens in verband met de Vestigingswet Kleinbedrijf, V.EJvL diploma's e.d. Er zijn echter ook! leerlingen, die zich met de ambachtsschool-opleiding niet te vreden stelten, zg trachten zich verder te ■ontwikkelen en willen „vooruit". Welke richting kan aan deze leerlingen worden geadviseerd Hier springt het nadeel van den twee jarigen cursus direct in het oog, want geen middelhaar technische school zal aansluiten aan bet leerplan van de twee-jarigla am bachtsschool. Daarom worden deze leerlin gen, die uitsluitend tot de ambitieus© -en goed© leerlingen moeten worden gerekend, geadviseerd worden de school nog een jaar te bezoeken ein daarbij een voorop- leidingscursus te gaan volgen aan de Gem. Nijverheidsavondschool. Deze cursus geeft uitsluitend een algemeen vormende opleiding, aansluitende aan de vesrcischte toelatingsexamens van diverse scholen. M. T. S. opleiding. Opleidingsmoge- ïykheden zijn er aan do middelbaar tech nische scholen, waarvan we de program ma's voor alle beroepen vrij algemeen be kend mogen achten- Inrichting voor Physische Therapie JOH. DE VRIES Scheeps werktuigkund ige. Vooï hen, die zich wenschen te bekwamen, voor sclieepswerktuigkundige zija de machinist tenscholen de aangewezen weg. Speciale scholen zijn die van de K.P.M. te Vlis- singen en van N I.T. te Groningen. Het stn- deeren aan deze scholen is gratis, waarbij zelfs een zekere toelage wordt verstrekt, Zijn deze leerlingen geslaagd, dan zijn zij verplicht in dienst der betrokken maat schappij te treden. 1%, 1 n s t r u m e n t m a lc*e r. Ook de Leid- sche Instrumentmakersschooi trekt jaaihjka een aantal leerlingen. Hierbij wordt .'ge-en schoolgeld gevraagd, integendeel, na "eenl- gen tijd in opleiding te zijn geweest, be- ginnen de jongens iets te verdienen. Boven, dit loon kan, als het noodig is, nog oen toelage worden verstrekt. De school geeft opleiding voor monteur en opzichter bg electrotechnische firma's, instrumentmakeE in rijks- of£ particulieren dienst, telefoon dienst der 'P.T.T., teekerlaar e.d. Nederlandsch Luchtvaart In stituut. Tot voor korf moest iemand* die zich tot het ludilva&Hbedrijf voelde aangetrokken, in de werkplaatsen van lucht vaartbedrijven de noodige kennis verzame len. Thans is door de oprichting van een, school voor de luchtvaart ook voor hen gelegenheid zich v.ooraf voldoende in het vak te bekwamen. Ook hierin geldt: Het personeel is voor de luchtvaart nauwelijks goed genoeg. Nederlandsclie marine. Dezeop- leidingen zijn voorloopig stopgezet. Dit zijn enkele van de belangrijkste opleidingen* die aansluiten aan de Ambachtsschool. Zij, die uitgebreidere inlichtingen wen schen, kunnen zich tot den directeur der, Ambachtsschool wenden. Het Stedelijk Museum De wedstrijd voor schiders Het Stedelijk Museum heeft, zoo we reeds hebben gemeld) besloten een wed- strijd uit te schrijven op het gebied d-er' schilderkunst, waaraan Nederlandsch© kunA* stenaars en kunstenaressen kuinnen deel nemen. Gevraagd wordt een schilderij in olie verf, •waarvan het onderwerp een stads gezicht van Schiedam moet zijn. De groot ste afmeeting met 1.50 21. niet overschrij den. Het werk moet onftro teekend worden in gezonden, franco van 20 tot 25 October 1941 in het gebouw van het Stedelijk Museum. De stukken moeten vergezeld gaan van. een afzonderlijken, niet in de verpakking gesloten brief, aan: Het Stedelijk Museum Schiedam, (Prijsvraag Stadsgezicht). Op het adres van dezen brief moet een motto worden gesteld/ waarachter ïn let ters en cijfers den verlangden verkoop prijs. Dit zelfde motto moet ook op *d!e rugzijde van de in to zanden seliilderg worden aangebracht. Dteze brief zal een tweede gesloten enveloppe moeten bevatten* dragende van buiten, behalve het zelfde motto, een geheim merk en een corres pondentie-adres, en inhoudende den naam en het adres van den inzender. Voor de beste inzending wordt een. prijs van f300 en voor de naastbijkomende oen prijs van f200 uitgeloofd, terwijl het Ste- delgk Museum zich het recht voorbehoudt het werk, dat met den eersten prijs werd bekroond, voor f 150 en dat van den tweeden prijs voor f 100 aan te koopen. De jury. De "toekenning der prijzen zal plaats hebben een maand' na de uitspraak d-eï jury, die bestaat uit de beeren proL H. Torres, prof. Huib Luns, Bart PeizeL P. Dirkzwager, lid der commissie van., bes Stedelijk Museum, en C. H. Schwa* germann, conservator. Na de uitspraak der jury zal tenminste gedurende veertien dagen in het Stedelijk Museum een verkooptentoonstelling wor den gehouden van alle inzendingen. Van de opbrengst der verkochte wei>< ken zal 10 pet. komen ten bate van de vereeniging „Vrienden van bet Stedelijk Museum Schiedam". De niet bekroonde stukken zullen op de tentoonstelling alleen hol motto dra gen, waarmede zij zijn gekenmerkt en daar na weder afgeleverd op vertoon van het geheime merk, dat zich op do binnenste enveloppe bevindt. Deze zal ongeopend' daarbij worden teruggegeven. Naar we vernemen is er in kunstenaars kringen groote belangstelling voor dezen wedstrijd. Reeds zeer velen hebben bij den conservator, den heer Schwagermannj inlichtingen gevraagd'. Vooral het idee ©en. verkooptentoonstelling te houden, loict öeo! schilders zeer aan en voor Schiedam ia het prettig weer eens in het middeSpani) der belangstelling van de kunstenaars tal staan. WkllblIW en ZONDER PUNTEN vanaf f tl.SO SINGEL 128 - TELEFOON 67344 SCHIEDAM ROTTERDAM LOUISE DE COLIGNYSTR. 32 - TEL. 67910 Heilgymnastiek, Massage, Heete Lucht-Baden, Ademhalings-Gym- nastiek, Speciale Voetbehande ling, Vervormbare Steunzolen. Eehondelinci uitsluitend cp medisch advies Gedlpl lid van het Nederl Genootschap voor Heilgymnastiek en Massage. •Ji

Gemeentearchief Schiedam - Krantenkijker

Schiedamsche Courant | 1941 | | pagina 2