ELECTMSCHE KLOKJES
We 'Tlg^er
OZODEMT
Winterbevoorrading
aardappelen
Hotel- Café - Restaurant JE KROON"
V. d. AREND
Vleesch aan de vrijbank
OUDE GIPMNI
De stamppotmaaltijd
P&tii P&ris
£3$ Een half dopje
Vrijdag 7 November 1941
SCHIEDAMSCHE CÖURANT
Pag. 2
(Vervol r rubriek Stadsnieuws).
Tien bonnen toegewezen
Voorzichtig met het bewaren!
H. Th. v. d. VLERK
De berekening .van de
ziekenfondspremie
.lederen Woensdag speciale muziekavond in
Vleesch over de vrijbank
Een GOEDE BRIL
bij een GOEDEN OPTICIEN
s
Agenda
C door J. Regis J)
De uitgifte van knïpkaarten
en Fabr.eks inventarissen
KOOPT N.V. Metaaibandei
MANSSEN v. AKEN
L. BOON, Huysmansstr. 78, Tel. 69719
De theorie en de techniek
Kunst en Wetenschap
Prijsvraag Maatschappij der
Ned. Letterkunde
OVERSCHIE
BzetdLc^e. iUo-edj&l en faficmnen.
Waarom met Duitschland tegen
het bolsjewisme?
De secretaris-generaal van het departement
Tan landbouw en visscherij maakt het volgende
bekend met betrekking tot de distributie van
aardappelen:
Het ligt in de bedoeling, degenen die hiervan
genruïk willen maken, in de gelegenheid tc stel
len gedurende de maanden November en De
cember een wintervoorraad aardappelen in te
slaan. Hiertoe dient men de met van elkaar
losgescheurde bonnummers „05" tot en met
„14" van de met „V" gemerkte aardappelkaar-
ten bij de plaatselijke distributiediensten hf te
laten stempelen. Daarna moeten deze bonnen
bij den "aardappelhandelaar worden ingeleverd,
die hierop per bloc van den nummers 171/j
kilogram zal afleveren. Deze wintervoorraad is
berekend voor het tijdvak van negen we
ken, waarin ten behoeve van degenen, die
geen wintervoorraad opslaan, op do normale
VMjze wekelijks een bon van de nummer „05"
tot en met „14" zal worden aangewezen, welke'
recht zal geven op een half rantsoen per bon
Hieruit vloeit dus voort, dat een der nummers
„05" tot en met „14" zal komen te vervallen
Zij, die een wintervoorraad inslaan krijgen der
halve gedurende deze periode van negen we
ken iets meer, dan degenen die op de nor
male wijze wekelijks aardappelen betrokken, daar
bij het inslaan van d*n winterv oorraad rekening
is gehouden met een uitschot van tien procent.
De aandacht wordt erop gevestigd, dat de
bonnen „01" tot en met „04" met vernietigd
mogen worden, daar enkele daarvan op de nor
mal e wijze zullen worden aangewezen voor het
ioopen van. aardappelen.
Tenslotte wordt er de aandacht op geves
tigd, dat de handelaren, die thans voor het
thuisbezorgen 1 cent per kilogram mogen be
rekenen, dit bedrag met in .rekening mogen
biengen by het thuisbezorgen van. *de winter
voorraden. Deze hoeveelheden dienen derhalve
tegen den winkelprijs te «orden verkocht.
Vanwege het rijksbureau voor de voedsel
voorziening in oorlogstijd zal aan de aardap
pelhandelaren een handleiding worden verstrekt,
betreffende het behandelen van. den winter
voorraad, welke deze weeT aan hun klanten
dienen uit te reiken.
Aardappelen nemen Lij vrijwel alle Neder
landsehe gezinnen thans een overheerschende
plaats in on hot dagelijksch menu. Het is
daarom te begrijpen, dat menige huisvrouw
zich eeaïgszins bezorgd afvraagt, hoe het in
de komende v ïntermaaaden met de aardappel-
voorziening zal gaan.
Men moet zich met noodeloos ongerust ma
ken. Hoewel het verbruik van consumpt-e aard
appelen thans aanmerkelijk grooter is don <a
normale tijden, is er voldoende voor ieder
een.
De distributie van aardappelen is nochtans
in de wintermaanden verre van eenvoudig,
vooral in i orstperioden. Wij herinneren ons
de grooie moeilijkheden, waarmee men in den
4istribmiehjd 19141(|18 te kampen had.
Toen was de aardappekhstributie een van de
grootste problemen. Ook nu is het een heeie
opgavej te zorgen dat overal in het land
steeds voldoende reserve-voorraden aanwezig
zijn. In de maanden, die achter ons liggen,
dreigde het wel eens even te gaan span
nen, ais de weersomstandigheden, niet mee
wilden werken. Gevaarlijker dan het weer wa
ren, echter de leoze geruchten, waardoor een
deel van het publiek zich liet beïnvloeden.
Bat -deze van allen grond ontbloot waren, ban
ieder, die er aan. geloofd heeft, achteraf zelf
constateer en, door e us na te gaan hoe wij
door den vorigen strengen winter zija heen-
gekomen en hoe het op het ooeenblik met
de aardappelvoorziening gaat Wij hebben reeds
meermalen betoogd, hoe dom het is, meer
vertrouwen te stellen in ,,wal de menschen
zeggen", dan in de officieele mededeelingen
van de overheid. Wij doen dit thans weer,
aaar aanleiding van de nieuwe regeling, die
iet mogelijk maakt, een zekere hoeveelheid
aardappelen voor den winter op te doen.
De bedoeling van de regeling is, het ver-
voersapparaat, vooral gedurende de maanden,
dat het transpor: door vorst bemoeilijkt kan
worden, eenigsrins te ontlasten. Met nadruk
zij er echter op gewezen, dat het zeer on
verstandig is, wintervoorraad op te slaan, in
dien men niet over een behoorlijken kelder
beschikt en niet voldoende zekerheid heeft,, dat
men zijn. aardappelen goed weet te bewaren.
Jn den vorigen winter zijn, vooral in de
groote steden, aanzienlijke hoeveelheden aard
appelen bevroren en bedorven in ongeschikte
kelders en op zolders van particulieren. Kos
telijk voedsel, dat aan de distributie onttrok
ken werd en aan bederf prijsgegeven, zoodat
niemand er iel3 aan had.
Dit zeer belrerrenswaardig verschijnsel mag
zich niet herhalen. Laten, zg, die in normale
tijden geen wintervoorraad opdeden, toch vooral
zoo verstandig zijn, thans geen risico te ne
men, maar het liever aan hun groenlenhan-
d ei aar overlaten.
Men dient wel zeer goed te bedenken,
dat het gevaar van bederf of bevriezen
lang niet denkbeeldig is, èn dat bij bederf
of bevriezing in geen geval nieuwe bon
nen worden uitgereikt
Moderne
wit-metca! uitvoering vanal fl. 13.95.
Rotterd.dijk 268 Telef. 67593
Het is dom en onverantwoordelijk, zelf aard
appelen te bewaren, als men daar met op
ingericht is. Men kan zijn bonnen dan beter
zoo lang bewaren, om ze later te besteden.
Van overheidswege wordt gezorgd voor een
voldoende reoervei oorraad, die in elke plaats
van eenige beieekenis wordt opgeslagen Dit
is ook m den vorigen winter gebeurd
men weet, dat zich toen geen storing in de
aardappelvoorziening heeft voorgedaan Het ri
sico, dat men door transportmoeilijkheden of
weersomstandigheden eens een enkele week wat
krap komt te zitten, valt volkomen in het
niet brj het gevaar van bederf bij" onoordeel
kundig bewaren. Wie het gewend is, kan het
gerust doen, maar het zij nogmaals gezegd:
wat aardappelen betreft, kan men met gerust
heid den winter tegemoet zien.
De voorlichtingsdienst van sociale zaken
meldt:
Met betrekking tot de premie van 2 pCt,
die de werkgevers ingevolge het ziekenfondsen-
besluit moeten inhouden, wordt (van bevoegde
zijde medegedeeld, dat deze premie khent te
worden berekend over hetzelfde loonbedrag als
voor de premie ingevolge de ziektewet in aan
merking wordt genomen.
Voorts zij er op gewezen, dat zij, die een
.wachtgeld gemeten en in verband daarmede
krachtens de Ziektenet verzekerd zijn, ook
onder de verzeke~uigspiicht ingevolge het zïe-
kcniondsenbesluit v allen.
Koemarkt 1 - Telefoon 68159
Aanbevelend, G. v. d. BROEK
Door den keuringsdienst van vee en vleesch
worden in het- voormalig St. Jacobs Gast
huis tegen overlegging van de stamkaart, knip-
kaarten aan höudbrs viin vetkaarten uitgereikt
Op beze kfiipkaaarten Var men over de vi ij-
bank vleesch kunnen betrekken, op eiken met
„vleesch" gemerkten bon 100 en op „vjeesch-
waren" 200 giam (met been).
Morgen zijn aan do beurt zij", die een vel
kaart hebben, en wïec geslachtsnaam met Hi
tot en met Hij, I, J en K begint.
Het bureau voormalig -.St. Jacobs Gasthuis
is geopend van 9 tot half één en van 2
tot half 6.
dus
HOOGSTRAAT 91
Brillen voor Ziekenfondsleden
"Weer drie.
In den nacht van Woensdag op Donderdag
is van achter een woning in de Francois
Haverschmidtiaan een fiets ten nadeele van
J, M. ontvreemd D. v. IL had gisteren een
fiets onbeheerd in het Broersveid en A. M,
Woensdag een aan de Broersvest laten staan.
Beide fietsen zijn verdwenen.
Domme kriekt.
Ia het Broersveid zijn gistermiddag eenige
koeien, die oortgedreven werden, tegen een
bakkerswagen opgetornd, waardoor de wagen
beschadigd werd.
Een oneerlijke vinder.
Door de recherche is de 31-jange bchan. er
D. A O. aangehouden, die eenige dagen gele
den een portefeuille met flSS heeft gevonden
en dez ezich toegeëigend heeft.
Te wafer geraakt.
Omstreeks half 9 is gisteravond de 56-jarige
G A. v. A. ter hoogte van de Westfrankeland-
schestraat in do Nieuwe Haven geïoopen. Op
zijn hulpgeroep snelden de heerea D. A. J.
Kersen en A. Gudde toe, the den drenkeling
door handreiking op het droge brachten. In een
nabij gelegen woning is van A. van droge
kleeren, voorzien, waarna hij zich naar zijn
woning kon begeven.
38
Suzanne ontving de beide heerea met haar
gewone opgewektheid. Ze gingen een beetje
verrast, ieder met een kopje thee in de hand,
by den haard zitten.
Wallion vertelde, wat er zoo juist in zijn.
Woning was gebeurd, en Suzanne luisterde
met toenemende aandacht. Zelfs de -geharde
politiemannen gaven met eemge in den baard
gebromde krachtige uitdrukkingen hun belang
stelling te kennen. Toen Wallion klaar was,
werd het stil in de hal. Hrj keek den krmg
rond, dronk zyn kopje leeg en stak een si
garet aan.
„Ik wil niet hard schijnen," ging hij voort,
toen niemand iets zei, „maar ik wil er toch
de aandacht op vestigen, dat Joseph Kopriiis
zijn lot zelf kiest, of dat zijn iot hem werd
toegemeten, zonder dat wg er iets aan konden
doen. .Nee, mevrouw .Chrisman, waar ik in
het bizonder bij stil wil staan, is de vraag:
Js Felix Clarendon in Stockholm geweest?"
En hij keek haar oplettend aan. Ze zat stil,
SCHIEDAM.
Passage Theater, 215 en 7.30 uur. Prima
Donna i,Zat. en Zond- 215, 4.15
en 8 uur).
Monopole Theater, 2.15 en 7.30 uur. De Sjpook-
trein (Zat. 215, 7 en 9 u.; Zond.
1, 3, 5, 7 en 9 u).
8 Nov. Musis Sacrum halt 3. Uitvoering Utile
Dulci. Des duivels prentenboek.
8 Nov. Groote Kerk, 4 uur. Concert Chr
Oratorium Vereenigïng.
10 en 11 Nov. Musis Sacrum, 7 uur. Tooneel-
voorstelhng Utile Duld voor kern
Luchtbescherming: Des duivels pren
tenboek.
11 Nov. Hotel Bevers bergen, 6 45 uur. Alg.
Middenstandsvereen. „Schiedam". Le
zing F. L. v. d. Leeuw: De nood
zakelijkheid van nauwe samenwerking
tusschen de plaatselijke stands- en vak
organisaties in dezen tijd.
16 Nov. Volksgebouw, 4 uur. Propaganda-bij-
eenkomst Gemengd Koor ""Euphonia.
16 Nov. Amstelbron, half 4. Ledenvergadering
R.K Middenstandsbond, afdeelmg Schie
dam.
ROTTERDAM.
Museum Uoymans, 10—5 uur. Tentoonstelling
Nederland bouwt in .baksteen.
BIOSCOPEN
Arena, 2, 4.15 en 7 uur. De eeuwige Jood.
(Zond. doorl. van 2 uur af)
Luxor, 1.30, 3 45 en 7.15 mix Fnedemann
Bach (Zond. doorl. van 2 uur af).
Capitol, Doorl. van 1.30 uur af. Wat wil
Brigetle?
Prinses, 2.15 en 7 uur. Zijn beste vriend.
(Zond. 17 uur doori.; laatste voor
stelling half 8).
met haar handen over haar knieën gevouwen
en staarde in het vuur.
„Dat is niet mogelrjk," zei ze met een
zucht, terwijl ze haar hoofd schudde „Ik zou
het toch moeten weten, ais hij hier geweest
was, met waar' Waarom zou hrj anders hier
komen, anders dan om mij op te zoeken?"
„Hij kan gekomen zrjn om u op te zoe
ken, maar zich dan geheel onverwacht door
zijn onvermoeïden vijand bedreigd hebben ge
zien en dan of tot een hernieuwde vlocht
gedwongen zijn, of vrywiilig de stad hebben
verlaten, om niet de belangstelling van zijn
vijand op u te richten."
„Dat is mogelijk," antwoordde Suzanna da
delijk, „maar dan vergeet u de brieven. Zijn
brieven uit Parijs zijn in begin en. eind Juli
geschreven van hetzelfde jaar, dat hij in Parijs
vermoord werd. Hij kon dus eventueel vóór
den datum van deze brieven in Stockholm
geweest zijn maar dan zou hij waarschijn
lijk deze gewichtige omstandigheid in zijn boe
ven hebben vermeldof hij is, dadelijk
nadat by zrjn tweeden brief geschreven had,
naar Stockholm gereisd. Maar dat zou een
verandering van zijn plannen hebben betee-
kend, waar ik niet aan gelooven kan. Waarom
stuurde hij mij dan eind Augustus uit Parijs
den sleutel, zonder een woord van verkla
ring?"
Wallion verbaasde zich over haar snelle
en klare logica en hij moest even naden-
De secretaris generaal van het departement
van landbouw en visschenj beeft, zoo we ge
meld hebben, bepaald dat vleesch, over de
vrijbank verkocht, alleen mag worden afgegeven
aan houders van vetkaarten en dat deze op hun
vleesch- en i leeschwarenbonnen een dubbele
portie kunnen koopen.
Als interne maatregel heeft de directeur van
den keuringsdienst voor vee en vleesch, tn
overleg met den directeur van Maatschappolyk
Hulpbetoon, die tevens hoofd van den distrï-
butiedienst is, het stelsel van de knïpkaarten.
ingevoerd, waardoor ten eerste een gemak
kelijk controle-apparaat is geschapen en ten
tweede lang wachten aan het keuring slok ral
aan de SI. Anna Zusterstraat wordt voorkomen.
In het voormalig St Jacobs Gasthuis wor
den thans de knïpkaarten uitgereikt, op ver-
toc_ van de stamkaart. Op elke stamkaart is
aangeteekend of de bezitter onlangs een boter-
dan wel vetkaart is overhandigd.
Op de kmpkaart wordt het nummer van de
stamkaart ingevuld en bovendien wordt op
een klein wit kaartje'het stamkaartnummer en
het volgnummer van de knipkaart genoteerd,
zoodat steeds contröle mogelijk blijft.
Gisteren zijn ongeveer 300 kmpkaaiten uit
gegeven, hedenmorgen liep het al drukker en
had men 220 klanten geholpen. Een kleine
4000 gezinnen hebben recht op een kmpkaart.
Oier de Tnjbank wordt zoowel versch ais
gesteriliseerd vleesch verkocht. Er kan ech
ter nooit lang 'van te voren worden bepaald,
of /er in de St. Anna Zusterstraat vleesch
vericoeht zal worden, want dat haagt af van
het resultaat van de keuring der geslachte
dieren. Het komt voor, dat b.v eesdurende
een week geen vleesch over da vnjbank wordt
verkocht en. dat- oen4 andere week zooveel
\leesch in de St. Anna Zusterstraat voprradig
als een flinke slagerij zelfs m den voor-
oorlog^chen tijd niet jn een week verkocht
Als vleesch verkrijgbaar is over de vrij
bank, zal dat daags tevoren in de krant
per advertentie worden, hekend gemaakt. Te
vens wordt dan fheegedeeld, welke knip-*3®"
kaartnummers aan de beurt zijn-: b.v. L—
300 of 301 "5ftO, enz. De keuringsdienst
weet van tevoren, hoeveel kg. vleesch
"beschikbaar isaan elk gezin zal
tégen overlegging van de. noodige bon
nen hoogstens één k.g. beschikbaar
gesteld worden.
Is er 250 K.G vleesch beschikbaar, dan wor
den b.v. de knipkaartnummers 200450 in
ue gelegenheid gesteld ia het keuringslokaal
vleesch te koopen. Het -wordt dus overbodig
in de rij te gaan staan, -want voor de op
geroepen nummers is vleesch voorhanden en
andei-ea komen er niet voor in aanmerking.
Heeft iemand vleesch gekocht, dan wordt eerst
in hokje 1 van zijn knipkaart een gaatje ge
knipt; is men geheel rond geweest, d.w.z.
hehben alle knipkaarthouders de gelegenheid
gehad vleesch over de vnjbank te betrekken,
dan begint men weer met nummer 1 tot b.v.
400 en wordt hokje 2 wan de knipkaart van
een perforatie voorzien. Op deze wijze is dus
een vrij stevige controle mogc'^i Op de knip
kaart komen 52 nummers voor, zoodat de
kaart voor langen tijd toereikend is.
Het vleesch, ook het gesteriliseerde, dat over
de vrijbank wordt verkocht, is steeds van
heel goede kwaliteit en bovendien billijk in
prijs.
Het besluit van den secretaris-generaal is
een sociale maatregel, in het belang van de
minst gesitueerde burgers en de wijze, waarop
dat besluit hier ter stede wordt uitgevoerd,
is in het belang van een rechtvaardige distri
butie van het beschikbare aan de rechtheb
benden, terwijl het onaangename in de rij staan
zoo goed ais geheel zal kunnen worden voor
komen.
Mochten de opgeroepenen niet alle komen en
er dus vleesch overblijven, dan wordt d;t
den volgenden dag aan andere rechthebbenden
verkocht
VLAARDINGEN - TEL. 60S
EN ROTTERDAM 68235
Brandstoffentiandef, Goederenvervoer
EEN OUD VERTROUWD ADRES
Do stampotmaallijd volgende week Zaterdag
middag m iMusis Sacrum is reeds aangekondigd,
zij het don met een enkel regeltje, zoodat «ij
nu zouden kunnen volstaan met de vermelding,
dat deze maaltijd om 5 uur aanvangt, ongeveer
ecu uur zal duren, waarschijnlijk zal worden
bijgewoond door den burgemeester en verder
door een afgevaardigde van het provinciaal
bureau der Winterhulp; verder dat de kosten
een bah en gulden bedragen en de kaarten
verkrijgbaar zijn aan het bekende bureau aan
de Broersvest, Maandag en Dinsdag a s. van
negen tot half een en van half twee tot
half zes.
Dan zouden onze lezers inderdaad alles weten
van dit etentje, maar dan zouden wij toch niet
alles verteld hebben, wat wij ervan weten en
dat toeh eigenlijk het belangrijkste ia-.
Het is natuurlijk met de bedoeling, dat deze
eenpansmaaltijd wordt beschouwd, als een gele
genheid om eens lekker en goedkoop een volle
maag te halen. Het is begonnen om de Win
terhulp geld in het laadje te bezorgen, om
daarmede de vele behoeftigen te steunen, die
dezen winter zoozeer kleeding, dekking, schoei
sel en voedsel noodig hebben. Deze stamppot-
maaltijd Ts één van de vele middelen om
aan geld te komen en het aardige van dit
middel is nu, dat er a'lerlei verrassingen aan
verbonden zijn. Daarom willen wij na deze theo
rie, nog wel iets dieper ingaan op de techuiek.
Men kan van allerlei mogelijkheden, uitgaan.
Lr zullen menschen zrjn, die de goede zaak
wenscheu te steunen en ook eens willen mee-
eten. Deze Vervoegen zich aan het bureau
Broersvest 95 en koopen 'n kaart. Er worden nu
evenveel portie's gereedgemaakt als er kaarten
Verkocht zijn en dus personen veiwacbt worden.
Maar nu zal er iemand zy'n, die zegt dat
hij wel een gulden wil betalen voor zijn portie
Dan kqigt hij een kaart en de andere kaart
komt heusch wel in handen van iemand, die
eer. fiksche portie stamppot gebruiken kan.
Daar ivbet de Winterhulp door haar connecties
wel raad mee.
Ook kan h-t natuurlijk gebeuren, dat iemand
een kaart gekocht heeft en met kan. Laat hij
dan zijn kaart aan een kennis geven, van
wien of van wie hij weet, dat een maaltijd
wel welkom zal zijn.
Het gaat erom, dat de Winterhulp niet alleen
gaarne alle kaarten zou verkoopen, maar ook
da plaatsen aan den disch alle bezet zou
willen zien, zoodat de stamppotmaaltijd gezellig
zal zijn. Leege stoelen op zichzelf zijn niet
zoo erg, maar dan is ook het eten voor
niets klaar gemaakt en dat zou onnoodig ver-
dies zijn, want een arme drommel had het
zeker graag gehad.
Dit zijn allemaal van die teschnische kneep
jes, die een ingewijde natuurlijk wel kent, maar
die het groote publiek tenslotte ook moet weten.
Vandaar deze theorie en techniek van den
sfagppotmaaltydt
Geslaagd.
Aan de universiteit te Leiden is voor het
doctoraal examen geneeskunde geslaagd de heer
D. Durrer. -■
De Maatschappij der Nederlandsehe Letter
kunde heeft onder haar leden een prijsvraag uit
geschreven, waarbij om een gedicht weTd ver
zocht roox een door haar uit te geven rijm
prent.
Het bestuur ontving 21 antwoorden, die alle
voldeden aan de gestejde voorwaarden van in
zending.
Bij de beoordeeling dezer gedichten, werd van
twee de aanspraak ot bekroning erkend, vX
van d'e -gedichten „Jaanvende" en ,,Coen"s
verscheiden". Tegen het geheel van het eerst
genoemde werden echter bezwaren gevoeld. De
prijs werd dan ook eenstemmig toegekend aan
het gedicht „Coen's verscheiden", toegezonden
onder moto „Dispereert niet". Schrijver bleek
te zijn de dichter Jan Prins.
Geslaagd.
Voor het artsexamen le gedeelte is aan
de universiteit te Leiden geslaagd de heer A
Speelman.
ken.
„Zonder twijfel zou een schriftelijke verkla
ring op de verzending van den sleutel volgen,"
merkte Rambouület op, „maar die werd nooit
geschreven. De dood kwam tusschenbeide."
„Zoo is het," zei Wallion. „Wat u gezegd
hebt, mevrouw Chrisman. pleit zeer tegen de
gedachte, dat Clarendon in Stockholm geweest
is. Dat hij vóór het schrijven van zijn brie-
ren hiér geweest is, daarmee behoeven we
klaaarblijkeiijk geen rekening te bonden. Maar
later? Denk tr eens deze ontwikkeling in:
Clarendon heeft zijn brieven geschreven en
uw handteekenïng op de volmacht gekregen.
Hij heeft zijn bescbikking betreffende de mil-
lioenen getroffen en hij heeft den sleutel in
de hand. Nu neemt hij snel het besluit, u
op te 'zoeken, den sleutel aan u te geven
en u alles te vertellen. Hij komt goed en
wel in Stockholm, ais hij zich protseling door
zijn vijand bedreigd ziet. ^Verschrikt geefE hij
zijn plan op en verbergt zich weer in Parijs,
van waar hij dan den sleutel opstuurt. Maar
zijn uur heeft reeds geslagen, en hij komt
te"vallen, voordat hij tijd heeft gehad, een
verklaring te geven Overigenshet gele
couvert, waarvan Rambouület verteld heeft?
Lag daar de verklaring niet reeds voor" de
hand?"
„Zonder twijfel," knikte ,de Fraaschman.
„Onze vriend Cray had waarschijnlijk een
goeden neus."
GERRIT VERBOONSTRAAT 4.
heeft ontvangen een collectie
„Maar," zei Suzanne, „hoe kan de arme
Joseph Kopriiis weten of Felix hier geweest
is?"
„Ja, hoe?" viel Rambouület haar bij. „Dat
heeft mij het meeste verwonderd."
„Er zijn verscheidene mogelijkheden," ant
woordde de journalist. „Men kan bijvoorbeeld
aannemen, dat hij het van Clarendon zelf ge
hoord heeft"
„Van Felix zelf?"
„Ja, zeker, mevrouw. We weten, dat de
gebroeders Kopriiis op den avond voor den
Jood van Clarendon een onderbond met hem
hebben gehad. Hoeveel oude misverstanden op
dezen avond werden, opgehelderd, weten we
niet, maar één bewijs hebben we: Josephs eigen
uitgesproken overtuiging, dat Felix Clarendon
een eerlijk man was. Mogelijk is, dat Clarendon
aan de gebroeders Kop lis verscheidene dingen
over zijn plannen en zijn positie mededeel
de, ja, er is reden om aan te nemen, dat
uw vijand brutaalweg en welbewust het begin
van een overeenstemming tusschen den onge-
lukkigen Clarendon en de gebroeders Kopriiis
afsneed.
Het was laat geworden. De journalist en
Rambouiilet namen afscheid en, toen zij in
den kouden winternacht naar buiten traden,
zagen ze de verlichte ramen van. den elec-
trischen trein door de kale hoornen heen na
deren. -
Ze snelden naar de halte en Jdoramen in
Kan er eigenlijk nog een oogenblik twijfel
bes.aan, hoe dit antwoord moet luiden? Heeft
mot jarenlang de Nederlandsehe pers, heeft biet
ïeaei', die zich meer dan. oppervlakkig met het
wezen van het bolsjewisme heeft beziggehouden-
en daarover zijn gedachten in woord en geschrift
„heeft geuit, lederen" twijfel omtrent hot ver
werpelijke van het bolsjewisme als staats-
gedachte, als politiek en als economisch sy
steem, als levensbeschouwing cn als levens
houding uitgesloten?
Indien wij ons voor het oogenblik tot de
economische zijde van het bolsjewisme beper
ken^ dan moeten wy vaststellen, dat de bolsje
wistische economie den werkenden mensck, van
hoog tot laag, tot een machine-onderdeel m
het nationale productie- en distributie-proces
verlaagt. Zoowel de ondernemer, als do bedrijfs
leider, de kantoorbediende, de arbeider, allen
zijn zij slechts willooze uitvoerders van een,
achter de ambtelijke bureautafel uitgedacht, pro
ductie- en verdeelmgsplan, zonder eemge mo
gelijkheid van initiatief/ vaii verantwoordeiiik-
heid-dragen voor eigen gedachten on eigen da
den. Zij onderscheiden zich slechts van de ma
chine, doordien zij steeds gevaar ioopen ge
straft te worden, indien de productie met zoo
danig verloopt, als men zich dat in de cen
trale heeft uitgedacht of voorgesteld.
Ook het individueele verbruik wordt van
staatswege geregeld. Een vrije keuze ta.v. de
wijze van behooftenbevredigmg bestaat in den
bolsjewistischen staat niet meer, of slechts bin-,
non. de nauwst denkbare grenzen.
Het bolsjewistische productie systeem kent
slechts één doel: den staat de middelen te ver
schaffen, om zijn levensbeschouwing aan an
deren, m de eerste plaats aan de eigen be-
volking, maar daarnaast ook aan andere vol
keren, op le dringen. Daartoe moeten door een
overhaaste en geforceerde industrialisatie de
de militaire en militair economische uitrusting
van den staat tot top-prestaties worden opge
voerd, zonder acht te slaan op de levensbe
hoeften van het volk zelf.
Niet het volk, niet het volksbestaan,/wet de
volkswelvaart zijn het doel der goederenproduc-
t'e m den bolsjewistischen staat, doch de uit
draging von zgn macht, too mogelijk onder-
gionds door propaganda _ia het buitenland
waartoe de uitvoer de fmaucieele middelen moet
erschaffeii zoo noodig echter door militaire
aanranding van andere staten, die voor de bols
jewistische gedachte,, moeten worden gewonnen.
Voor het bolsjewisme telt het volk als zoo
danig met; het is slechts massa, de volksgenoo-
tenbeter gezegdde individuen, die binnen de
landsgrenzen zijn opgesloten zijn niet anders
dan leveranciers van arbeidskracht; meer wordt
met van hen gevraagd, meer mogen zy echter
ook niet presteeren. Niet de behoeftenbevTedi-
ging in zoo ruim mogelijke mate is doel der
nationale productie. De uitvoer is slechts een
noodzakelijk kwaad, ter bereiking van onmis
bare productiemiddelen, niet om den levens
standaard van het eigen volk op te voeren.
Is het een wonder, dat onder zulk een sy-
ysteem de omvang der geproduceerde goederen
verre ten achter blijft bij de mogebjkheden, die
de onmetelijke bodemrijkdommen der Sovjet-
Ume, in verbinding met een bijna onuitputtelijke
arbeidskracht, bieden? Zou onder bijna welk an
der economisch bewind zulk ecu armoede kun
nen heerschen als in dat van nature zoo rijke
land?
Een industrialisatie van den omvang als in
de Sovjet-Unie ter Hand genomen en tot uit-
vbëring gebracht eïscht een organische» groei,
die gelrjken tred moet houden met de ontwik
keling van het volk. Doch zeker is zulk een
industrialisatie met mogelijk, wanneer de resul
taten daarvan hot volk met ten goede komen.
Men kan den aa. a »>n den mensch niet
met machtsmiddelen omvormen, althans niet ont
doen van den drang naar opvoering zijner be-
hoeftenbevrediging.
Eerst m de naar nationaal socialistische be
ginselen gelelde volkshuishouding zal het mo
gelijk zijn, de redelijke bekoeftenbevrediging der
volksgemeenshap volkomen veilig te stellen
oorlogsomstandigheden natuurlijk daargelaten
en daarnaast de productie en verdeelmg der
goederen daarheen te leiden, waar die w. het
algemeen belang het meest noodig zijn, dan
wel het meeste nut afwerpen.
Het gaat thans niet meer om een tusschen-
oplossing tusschen nationaai-socialisme en bols
jewisme. Wrj hebben gezien, waarheen het libe
ralisme, het marxisme, en plutocratie de we
reld geleid hebben. Het gaat thans slechts om
nationaal socialisme, belichaamd door r het Groot-
Duitsche rijk, en bolsjewisme, waarvan .de Sov
jet-Unie de draagster is. Aan den eenen kant
de veiligstelling van volk en orde, aan dea
anderen kant da verslaving van hét volk eg
de verheffing van eenige machtswellustelingen
als heerschexs over het volk en al zijn hulp
bronnen. Mr. dr. J. v. B. F„
s>
In een glas water reinigt
's nachts Uw kunstgebit en
maakthetfrischen smetteloos.
N»d«rUn<l«c1». F!»«oo» 40-60 cl. 1 s«-
Hoofdredacteur en stadsnieuws: M. Stavenga;
piaatsverv. hoofdredacteur, binnen- en halten-
land: D, Maltha, beiden Schiedam.
dra trein. Even later waren ze in de stad.
Het was, alsof een magneet hen aantrok, toen
ze het slation hadden veriaten na een kor
ten tijd liepen ze langzaam voorbij Parklaan
1. -Ze bleven op den hoek van den Karia-
weg staan en keken, naar het huis, dat beider
gedachten bezig hield.
De vensters waren donker en de gordijnen
neergelaten. Parklaan 1 lag in dezelfde vei
lige rustige slaap als zijn buren, als de heele
straat. Het huis sliep, beschermd door zijn
tuinmuur en zijn hek.
Ze liepen een paar maal heen en weer.
Maar niets verroerde zich in het huis, de
gordijnen hingen enbeweeglyk en recht mi de
vensters bleven donker.
W-aftïon bleef bij den grooten zij ingang staanN
en wees op pad, dat langs het huis heen
naar het gesloten lange gebouwtje daar - hter
leidde. Een dubbele lijn van wielsporen toe
kende zich op het pad af; of het nieuwe
of oude sporen waren, was in het donker
niet goed te zien. -
„Heeft Cray een auto?" vroeg Wallion.
*',Dat had hij tenminste wel in Parijs,'" ant
woordde deFraaschman, die zich kouwe'ijk in
do handen wreef. „Verduiveld." Wat hebben
jullie het koud hier tn de winternachten. Ik
kan me herinneren, dat ik Leadbitter in Parijs
een paar maal fn de auto van den philanthroop
zag rijden..."
(Wordt vervolgd).
